Ergonomisch werken op kantoor betekent dat uw werkplek zich aanpast aan uw lichaam, en niet omgekeerd. Een goede stoel, een bureau op de juiste hoogte en een correct geplaatst beeldscherm voorkomen vermoeidheid en klachten aan nek, schouders en rug. In deze gids leest u wat ergonomie precies is, hoe u uw werkplek stap voor stap instelt en waar u als werkgever op moet letten.
Wat is ergonomie?
Ergonomie is de wetenschap die werk, werkplek en hulpmiddelen afstemt op de mens. Op kantoor gaat het vooral over de houding waarin u werkt: hoe u zit, hoe hoog uw werkvlak staat, waar uw scherm staat en hoe vaak u van houding wisselt. Een ergonomische werkplek is dus niet één product, maar het samenspel van stoel, bureau, scherm, licht en gewoontes.
Het doel is eenvoudig: langdurig comfortabel en gezond kunnen werken, met minder vermoeidheid en een betere concentratie.
Waarom ergonomie op het werk loont
Minder klachten. Een verkeerde houding belast nek, schouders, polsen en onderrug. Wie de hele dag in dezelfde, slechte houding zit, voelt dat vroeg of laat.
Meer focus. Wie comfortabel zit, wordt minder afgeleid door ongemak en blijft langer geconcentreerd.
Lagere verborgen kosten. Een goedkope stoel lijkt voordelig, maar kost vaak meer door klachten en verloren productiviteit. Lees er meer over in de verborgen kosten van een goedkope kantoorstoel.
Uw werkplek ergonomisch instellen in 5 stappen
Stel uw werkplek altijd in deze volgorde in: eerst de stoel, dan het bureau, dan het scherm. Zo bouwt u de houding op vanaf de basis.
1. De bureaustoel
Zithoogte: uw voeten staan plat op de grond en uw knieën maken ongeveer een hoek van 90 graden.
Zitdiepte: tussen de voorrand van de zitting en uw knieholte blijft een kleine ruimte, zodat de zitting niet in uw knieholtes drukt.
Rugleuning: de leuning ondersteunt uw onderrug. Zit tegen de leuning aan, niet op het puntje van de stoel.
Armleggers: uw onderarmen rusten licht, met ontspannen schouders. Staan de armleggers te hoog, dan trekt u uw schouders op.
Beweging: een synchroonmechanisme of een beweeglijke zitting laat u meebewegen in plaats van stil te zitten.
Twijfelt u welke stoel bij u past? Doe de bureaustoel-keuzehulp of bekijk onze vergelijking van de beste ergonomische bureaustoelen.
2. Het bureau
Met uw stoel correct ingesteld, stelt u het bureau zo in dat uw onderarmen ongeveer horizontaal op het werkblad rusten, met de ellebogen in een hoek van ongeveer 90 graden. Vaste bureaus staan meestal op een hoogte rond 72 tot 75 cm. Is dat voor u te hoog of te laag, dan biedt een in hoogte verstelbaar of zit-sta bureau de oplossing.
3. Het beeldscherm
Plaats het scherm recht voor u, zodat u uw hoofd niet hoeft te draaien.
De bovenrand van het scherm staat op of net onder ooghoogte.
Houd ongeveer een armlengte afstand tussen uw ogen en het scherm.
Werkt u op een laptop? Gebruik een laptopstandaard met een los toetsenbord en een losse muis.
4. Toetsenbord en muis
Leg het toetsenbord recht voor u, met de muis er vlak naast. Zo blijven uw armen dicht bij het lichaam en uw polsen recht. Wie veel klikt, heeft baat bij een ergonomische muis die de hand in een natuurlijkere stand houdt.
5. Licht en omgeving
Zet uw scherm bij voorkeur haaks op het raam om weerspiegeling en verblinding te vermijden. Ook geluid speelt mee: in een lawaaierige ruimte zit u gespannener en concentreert u zich slechter. Lees hoe u dat aanpakt met akoestische oplossingen.
Ergonomisch zitten is ook bewegen
De beste zithouding is de volgende. Zelfs op de beste stoel is urenlang stilzitten niet gezond. Wissel daarom regelmatig van houding:
Sta minstens elk halfuur even recht, bijvoorbeeld om te telefoneren of iets te halen.
Wissel zitten en staan af met een zit-sta bureau. Lees waar u op let bij een zit-sta bureau.
Geef uw ogen rust met de 20-20-20-regel: kijk elke 20 minuten gedurende 20 seconden naar iets op zowat 6 meter afstand.
Checklist: zithouding aan het bureau
| Onderdeel | Goed ingesteld als... |
|---|---|
| Voeten | plat op de grond of op een voetensteun |
| Knieën | ongeveer 90 graden, zitting drukt niet in de knieholte |
| Onderrug | ondersteund door de rugleuning |
| Schouders | ontspannen, niet opgetrokken |
| Ellebogen | ongeveer 90 graden, onderarmen op het werkblad |
| Polsen | recht, niet geknikt |
| Scherm | bovenrand op of net onder ooghoogte, op een armlengte |
Ergonomie op het werk: wat zegt de Belgische regelgeving?
In België vallen de regels over ergonomie onder de Codex over het welzijn op het werk (boek VIII). Voor beeldschermwerk moet de werkgever onder meer de risico's van de werkposten analyseren en passende maatregelen nemen. In de praktijk betekent dat: werkplekken die instelbaar zijn, aandacht voor pauzes en afwisseling, en een aanpak wanneer medewerkers klachten melden. Uw preventieadviseur of externe dienst voor preventie en bescherming op het werk kan u hierbij verder helpen.
Werkt uw team deels thuis? Ook daar telt ergonomie. Lees onze tips voor een ergonomisch thuisbureau, of ontdek hoe u ergonomische kantoormeubelen via het cafetariaplan aanbiedt.
Veelgestelde vragen over ergonomisch werken
Wat is de juiste zithouding aan een bureau?
Voeten plat op de grond, knieën en ellebogen in een hoek van ongeveer 90 graden, onderrug tegen de rugleuning en de bovenrand van het scherm op ooghoogte. Wissel die houding regelmatig af met staan en bewegen.
Hoe hoog moet een bureau zijn?
Dat hangt af van uw lichaamslengte en zithoogte. Uw onderarmen moeten ongeveer horizontaal op het werkblad rusten. Een vast bureau staat meestal rond 72 tot 75 cm; een verstelbaar bureau past zich aan elke gebruiker aan.
Is een zit-sta bureau beter dan een gewoon bureau?
Een zit-sta bureau maakt afwisseling eenvoudig, en afwisseling is net wat het lichaam nodig heeft. Staand werken is geen doel op zich: het gaat om regelmatig wisselen tussen zitten en staan.
Wanneer heeft u een nieuwe bureaustoel nodig?
Als de stoel niet meer goed instelbaar is, de zitting inzakt, de gasveer niet meer op hoogte blijft of u na een werkdag klachten voelt. Zakt uw stoel steeds naar beneden? Lees waarom dat gebeurt.
Laat uw werkplekken doorlichten
Wilt u weten hoe ergonomisch de werkplekken in uw kantoor echt zijn? Dieto bekijkt uw werkplekken ter plaatse en geeft merkonafhankelijk advies over stoelen, bureaus en indeling. Vraag een gratis werkplekanalyse aan.