Een café of bar inrichten begint bij de toog: aan de gastzijde meestal 105 tot 110 cm hoog, ongeveer 60 cm diep en met minstens 90 cm werkruimte erachter. Reken in de zaal met 1,0 tot 1,2 m² per zitplaats. Hoeveel gasten er binnen mogen en hoe breed de nooduitgangen moeten zijn, legt uw gemeente vast. Hieronder vindt u de maten, de regels die in Vlaanderen gelden voor muziek en toegankelijkheid, en een checklist.
De toog: maten en indeling
| Onderdeel | Maat |
|---|---|
| Hoogte aan de gastzijde | 105–110 cm |
| Zithoogte van de barkrukken | 27–30 cm lager dan het blad: 75–83 cm |
| Diepte van de toog | ongeveer 60 cm |
| Werkruimte achter de toog | minstens 90 cm |
| Bedieningsroutes in de zaal | 90–120 cm |
De hoogtes en zithoogtes vindt u uitgebreid in hoe hoog is een tafel. De diepte en de werkruimte achter de toog komen van koeltechnicus Gamko, de bedieningsroutes uit een Nederlandse horecavuistregel.
Kies barkrukken met een voetsteun en controleer de zithoogte. De Mobitec Lena (zithoogte 82 cm) past bij een blad van 110 cm. De Alki Kuskoa in massief eik bestaat met een zithoogte van 80 cm voor een toog en 66 cm voor een tafel op counterhoogte, met een voetsteun die met inox beschermd is. Een kruk van 71 cm, zoals de Lande Jami, hoort bij een blad van ongeveer 100 cm en zit te laag aan een toog van 110 cm.
Hoeveel m² per gast?
Een Nederlandse vuistregel uit de horeca: 1,0 tot 1,2 m² per zitplaats in een café of lunchzaak en 1,2 tot 1,4 m² in een restaurant, met bedieningsroutes van 90 tot 120 cm. Reken die oppervlakte voor de gastruimte.
| Type zaak | m² per zitplaats | Gastruimte van 60 m² |
|---|---|---|
| Café, lunchzaak | 1,0–1,2 m² | 50 tot 60 zitplaatsen |
| Restaurant | 1,2–1,4 m² | 43 tot 50 zitplaatsen |
Wissel zitzones af: hoge tafels bij de toog, lage tafels in het midden en banken langs de wand. Voorbeelden: de Genexco Loki 2 statafel (120 × 80 cm, 110 cm hoog, eiken blad), de ronde Lande Node (Ø 120 cm, 95 cm hoog), de Perfecta Spinner (80 × 80 cm met een HPL-blad van 24 mm) en de Alki Koila-bank in massief eik. Hoe groot een tafel per aantal personen moet zijn, leest u in tafelafmetingen per aantal personen.
Capaciteit en nooduitgangen: dat beslist uw gemeente
Voor een café bestaat geen eenvormige Belgische regel voor het maximale aantal gasten. Uw gemeente legt dat vast in een brandveiligheidsreglement, met advies van de brandweerzone. Drie voorbeelden:
| Gemeente of zone | Regel |
|---|---|
| Antwerpen | als basis 1 persoon per m², 2 per m² in zalen en 3 op een dansvloer; doorgangen van 70 cm bij een bestaande uitbating en 80 cm bij een nieuwe vergunning |
| Kortrijk | elke nooduitgang minstens 80 cm breed en 1 cm uitgangsbreedte per persoon; met één nooduitgang hoogstens 49 personen, met twee hoogstens 499 |
| Brandweerzone Fluvia | minimale uitgangsbreedte in cm gelijk aan het aantal personen; vanaf 50 personen twee uitgangen, vanaf 500 personen drie |
Een voorbeeld met de Kortrijkse regels: verwacht u 70 gasten, dan hebt u twee nooduitgangen nodig, samen minstens 70 cm breed en elk minstens 80 cm. Vraag de regels van uw eigen gemeente op voor u de indeling vastlegt, want ze bepalen waar de toog en de zitzones kunnen staan.
Toegankelijkheid
De Vlaamse toegankelijkheidsverordening geldt bij vergunningsplichtige werken. Hoe ver ze reikt, hangt af van de publiek toegankelijke oppervlakte: onder 150 m² alleen de toegang, tot 400 m² het gelijkvloers en de delen die u verandert, boven 400 m² alles. Belangrijke maten zijn een vrije doorgang van 90 cm aan deuren en looppaden van 150 cm breed, die plaatselijk tot 90 cm mogen versmallen.
Voor een onthaalbalie vraagt de verordening een verlaagd deel van hoogstens 80 cm, onderrijdbaar over minstens 70 cm hoogte, met een draairuimte van Ø 150 cm ervoor. Of een cafétoog als onthaalbalie telt, zegt de tekst niet uitdrukkelijk. Een verlaagd stuk aan de toog maakt bestellen wel makkelijker voor gasten in een rolstoel.
Muziek en geluid
Speelt u muziek, dan gelden in Vlaanderen drie categorieën (Vlarem II):
| Categorie | Geluidsniveau | Wat moet u doen? |
|---|---|---|
| 1 | tot 85 dB(A) LAeq,15min | geen aanvraag nodig |
| 2 | tot 95 dB(A) LAeq,15min | het geluid meten of een geluidsbegrenzer gebruiken, het niveau zichtbaar maken en het maximum uithangen |
| 3 | boven 95 dB(A) LAeq,15min, tot 100 dB(A) LAeq,60min | daarbovenop het geluid registreren, gratis oordopjes voorzien en een toelating van het college van burgemeester en schepenen hebben |
Ook zonder muziek wordt een café snel luid: in een zaal met veel harde oppervlakken gaan gasten harder praten. Absorberende wandpanelen zoals het Tessellate Diamant-paneel (absorptieklasse A), gestoffeerde banken en textiel dempen de nagalm. Dezelfde aanpak voor een kantine leest u in kantine en bedrijfsrestaurant inrichten; een oplossing op maat vindt u met de keuzehulp akoestiek.
Materialen en hygiëne
Werkoppervlakken achter de toog waar met voedsel en drank gewerkt wordt, moeten volgens de Europese hygiëneverordening 852/2004 glad, afwasbaar, corrosiebestendig en niet-toxisch zijn.
Tafelbladen in HPL zijn slijtvast en eenvoudig te reinigen, zoals bij de Perfecta Spinner.
Stoffering: reken in de horeca op minstens 40.000 toeren Martindale en kies een afwasbare stof. Meer in de Martindale-score uitgelegd en horecastoelen kiezen.
Voorbeeld: de bistro van Ecofrost
Voor Ecofrost maakten we een intekening van de bistro in Ibiza-stijl. Op basis van die renders koos de klant voor Dieto, en de bistro werd het uithangbord van het gebouw. We werkten met Deberenn, Castle Line, Arper en Pedrali, met afwasbare stoffering.
Checklist
Brandveiligheidsreglement van uw gemeente opgevraagd: capaciteit en nooduitgangen
Toog: hoogte, een diepte van ongeveer 60 cm en minstens 90 cm werkruimte
Barkrukken met de juiste zithoogte en een voetsteun
1,0 tot 1,2 m² per zitplaats en bedieningsroutes van 90 tot 120 cm
Deuren met 90 cm vrije doorgang, looppaden van 150 cm en eventueel een verlaagd deel aan de toog
Muziekcategorie bepaald en akoestische absorptie voorzien
Reinigbare werkoppervlakken en slijtvaste stoffen
Opent u een restaurant? Lees dan ook ons stappenplan om een restaurant in te richten.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog moet een cafétoog zijn?
Aan de gastzijde meestal 105 tot 110 cm, met barkrukken die 27 tot 30 cm lager zitten: een zithoogte van 75 tot 83 cm. De toog is ongeveer 60 cm diep en erachter houdt u minstens 90 cm werkruimte vrij.
Hoeveel gasten mogen er in mijn café?
Dat bepaalt uw gemeente in haar brandveiligheidsreglement. In Antwerpen is de basis 1 persoon per m². Het aantal gasten bepaalt ook het aantal en de breedte van de nooduitgangen: in Kortrijk mag u met één nooduitgang hoogstens 49 personen ontvangen.
Hoe luid mag muziek in een café?
Tot 85 dB(A) zonder aanvraag. Tot 95 dB(A) moet u het geluid meten of begrenzen en het niveau zichtbaar maken. Daarboven, tot 100 dB(A), hebt u een toelating van het college nodig en moet u onder meer gratis oordopjes voorzien.
Hoeveel m² heb ik nodig per gast?
Reken met 1,0 tot 1,2 m² per zitplaats in een café en 1,2 tot 1,4 m² in een restaurant. Een gastruimte van 60 m² biedt zo plaats aan 50 tot 60 zittende gasten.
Advies op maat
Bezorg ons uw plan via een offerteaanvraag. We tekenen de indeling uit en kiezen meubilair in contractkwaliteit uit meer dan 50 merken.
Bronnen: Gamko, Ondernemersbelang, stad Kortrijk, brochure "Tijdig brandveilig" van stad Antwerpen, checklist brandweerzone Fluvia, Inter, Vlaamse toegankelijkheidsverordening, Departement Omgeving (muziekactiviteiten), verordening 852/2004.